Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ)

Οι συμπράξεις ιδιωτικού και δημοσίου Τομέα αποτελούν ειδικές μορφές συνεργασίας μεταξύ φορέων του Δημοσίου και ιδιωτών, με στόχο την υλοποίηση έργων υποδομής και την παροχή υπηρεσιών. Ο Συμπράξεις αποσκοπούν στην επίτευξη της μέγιστης δυνατής δημόσιας ωφέλειας μέσω κατασκευής έργων και της παροχής υπηρεσιών υψηλής ποιότητας και ανταγωνιστικού κόστους. Με τις συμπράξεις, το Δημόσιο αφ’ ενός ενσωματώνει την καινοτομία και την τεχνογνωσία του ιδιωτικού τομέα και αφ’ ετέρου εξασφαλίζει το επιθυμητό επίπεδο ποιότητας των κοινωφελών υποδομών και των παρεχομένων υπηρεσιών καθ’ όλη τη διάρκεια ζωής τους.

Τα πλεονεκτήματα των έργων παραχώρησης, αναφορικά με την επιτάχυνση των παραγωγικών υποδομών, το χρόνο κατασκευής, το κόστος, την ποιότητα του έργου, την κατανομή των κινδύνων, τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας παρουσιάστηκαν στη χθεσινή συνεδρίαση αναλυτικά από τον εισηγητή του νομοσχεδίου.

Κάποια επίσης σημαντικά σημεία στα οποία θα ήθελα να σταθώ και τα οποία καταδεικνύουν την επιμέλεια του παρόντος νομοσχεδίου για τη διασφάλιση και την επιτυχή έκβαση των συμβάσεων σύμπραξης είναι τα εξής:

Α. Στο άρθρο 9 του νομοσχεδίου διακυρήττεται πανηγυρικά ο σεβασμός στις γενικές αρχές της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης και αποκλείει κάθε περίπτωση παρερμηνείας και σύγκρουσης με τις συναφείς διαδικασίες σε επίπεδο ευρωπαϊκής κοινότητας.

Κρίσιμο είναι ότι πυξίδα του νομοσχεδίου και κύριο μέλημα του είναι η διασφάλιση της αρχής της ίσης μεταχείρισης και της διαφάνειας με την υιοθέτηση των διαδικασιών διαγωνισμού και των κριτηρίων ποιοτικής επιλογής και ανάθεσης, η προστασία των αρχών της αναλογικότητας, της προστασία των δικαιωμάτων των ιδιωτών, της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος, της ελευθερίας του ανταγωνισμού, της προστασίας του περιβάλλοντος και της βιώσιμης και αειφόρου ανάπτυξης.

Β. Κομβικό σημείο, επίσης, του νομοσχεδίου είναι η σύσταση στο άρθρο 4 της Ειδικής Γραμματείας ΣΔΙΤ στο Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών η οποία α) εντοπίζει τις αναγκαίες υποδομές και υπηρεσίες που μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο Συμπράξεων Δημοσίου Ιδιωτικού Τομέα και να υπαχθούν στις διατάξεις του νόμου, β) προωθεί την ανάπτυξη των συμπράξεων αυτών και γ) υποστηρίζει του δημόσιους φορείς κατά τη διαδικασία επιλογής των ιδιωτικών φορέων που θα αναλάβουν την υλοποίηση των ΣΔΙΤ. Η θεσμοθέτησή της είναι από τα πολύ θετικά σημεία του νομοσχεδίου καθώς κρίνεται απαραίτητη η ύπαρξη ενός οργάνου ικανού να σχεδιάσει, να χειριστεί και να υποστηρίξει τις διαδικασίες συμπράξεων. Η Γραμματεία αυτή ουσιαστικά με την τεχνογνωσία των μελών της και την έκδοση οδηγιών και κατευθυντηρίων γραμμών θα είναι ο βοηθός και συντονιστής του κάθε φορέα. Αυτονόητο βέβαια είναι η διασφάλιση της ευέλικτης και ορθής λειτουργίας της.

Γ. Καίριο σημείο επίσης του νομοσχεδίου αποτελούν οι διατάξεις που περιορίζουν τον κίνδυνο των τραπεζών που θα κληθούν να συνεισφέρουν ουσιώδες μέρος της απαιτούμενης χρηματοδότησης, ώστε να εξασφαλίσει την υποστήριξη του θεσμού των Συμπράξεων Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα από το τραπεζικό σύστημα, παράγοντα απαραίτητο για την επιτυχία του εγχειρήματος. Έτσι στα άρθρα 25, 26 και 27 προβλέπεται η δυνατότητα και ο τρόπος εκχώρησης απαιτήσεων αλλά και το κύρος των εμπράγματων ή άλλων ασφαλειών που θα παρέχονται στις δανείστριες της Εταιρίας Ειδικού Σκοπού προς εξασφάλιση των δανείων που αυτή θα λαμβάνει.

Δ. Επίσης, στο άρθρο 31 του νομοσχεδίου προβλέπεται η επίλυση των διαφορών με το θεσμό της Διαιτησίας. Με την πρόβλεψη αυτή θα αποφευχθούν οι χρονοβόρες δίκες ή και στρεψοδικίες ακόμη που θα αποτελούσαν τροχοπέδη για την υλοποίηση των συμπράξεων.

Ε. Σημαντικό επίσης είναι ότι πέρα από τις γενικές αρχές που σέβεται και περιλαμβάνει το νομοσχέδιο, υιοθετούνται και οι διαδικασίες ανάθεσης του νεότερου κοινοτικού δικαίου. Έτσι εκτός από τις γνωστές διαδικασίες, (ανοιχτή – κλειστή διαδικασία ανάθεσης, διαδικασία διαπραγμάτευσης), προβλέπεται και η υιοθέτηση της διαδικασίας του ανταγωνιστικού διαλόγου που προβλέφθηκε τις νέες οδηγίες 2004/17/ΕΚ και 2004/18/ΕΚ. Η διαδικασία αυτή εφαρμόζεται αποκλειστικά για τις συμπράξεις Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα και θα μπορέσει να συμβάλει στην ευελιξία και στη διαφάνεια της επιλογής και ανάθεσης αλλά και στη μεγιστοποίηση των ωφελειών από τις Συμβάσεις Σύμπραξη μέσω της δημιουργίας συνθηκών υγιούς και έντονου ανταγωνισμού.

ΣT. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναγνωρίζοντας τη σημασία του θεσμού των Συμπράξεων, δημοσίευσε στις 30 Απριλίου 2004 την «Πράσινη Βίβλο σχετικά με τις Συμπράξεις Δημοσίου – Ιδιωτικού Τομέα και το κοινοτικό δίκαιο των δημοσίων συμβάσεων και των συμβάσεων παραχώρησης». Η πράσινη βίβλος αποτέλεσε το μέσο διεξαγωγής μιας διαδικασίας διαβούλευσης σε ευρωπαϊκό επίπεδο σχετικά με ζητήματα που ανακύπτουν με τη σύσταση και λειτουργία των διαφόρων μορφών συμπράξεων Δημοσίου – Ιδιωτικού Τομέα στα κράτη μέλη της Ε.Ε. Παρακολουθώντας τις εξελίξεις αυτές σε ευρωπαϊκό επίπεδο και διακρίνοντας τη σημασία των συμπράξεων πρωτοπορούμε και προχωράμε στη νομοθετική ρύθμισή τους, προκειμένου να μπορέσουν να λειτουργήσουν με οργανωμένο τρόπο και αξιόπιστη κρατική στήριξη και να αποδώσουν τα επιθυμητά αποτελέσματα.

Το νομοσχέδιο που συζητείται σήμερα εντάσσεται στο πλαίσιο των πρωτοβουλιών για το μετασχηματισμό της οικονομίας μας σε μια οικονομία εξωστρεφή και ανταγωνιστική. Ο νόμος για τις Συμπράξεις Ιδιωτικού και Δημοσίου Τομέα μπορεί να λειτουργήσει ως μια πολύτιμη εναλλακτική μέθοδο εξασφάλισης των αναγκαίων υποδομών και υπηρεσιών και να αποτελέσει ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που θα συμβάλλει στην ανάπτυξη διαφόρων τομέων της εθνικής οικονομίας.