Ρύπανση κοιλάδας και ποταμού Άρδα από επικίνδυνα φυτοφάρμακα

Ο Βουλευτής Νομού Έβρου Αλέξανδρος Δερμεντζόπουλος κατέθεσε ερώτηση στην Υπουργό Περιβάλλοντος , Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής και στην Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων σχετικά με τη ρύπανση κοιλάδας και ποταμού Άρδα από επικίνδυνα φυτοφάρμακα.

Επισυνάπτεται το κείμενο της ερώτησης:

ΕΡΩΤΗΣΗ

ΠΡΟΣ

  1. την Υπουργό Περιβάλλοντος, Ενέργειας & Κλιματικής Αλλαγής κ. Τίνα Μπιρμπίλη
  2. την κ. Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων κ. Κατερίνα Μπατζελή

ΘΕΜΑ: «Ρύπανση κοιλάδας και ποταμού Άρδα από επικίνδυνα φυτοφάρμακα»

Η ατραζίνη υπήρξε ένα από τα πλέον χρησιμοποιούμενα ζιζανιοκτόνα στην Ελλάδα και διεθνώς από τη δεκαετία του 1940. Πρόσφατες έρευνες στις ΗΠΑ εντόπισαν τρομακτικές επιπτώσεις από τη χρήση της, όπως σοβαρές επιπλοκές στη γέννηση βρεφών και μεταλλαξιογόνες ιδιότητες. Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει απαγορεύσει το φυτοφάρμακο αυτό από το 2004. Παρόλα αυτά στην κοιλάδα του Άρδα εξακολουθεί να εντοπίζεται η συγκεκριμένη ουσία, λόγω των ιδιαίτερων εδαφολογικών συνθηκών που επικρατούν εκεί, καθώς όπως παρατηρούν Έλληνες επιστήμονες η περιοχή του Άρδα έχει «αποθηκευτικές ιδιότητες».

Η ατραζίνη επί δεκαετίες αποτελούσε ένα από τα πιο κοινά ζιζανιοκτόνα σε ολόκληρο τον κόσμο. Οι Έλληνες αγρότες τη χρησιμοποιούσαν επί σχεδόν 50 χρόνια, μέχρι το 2004, όταν απαγορεύτηκε από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στις αρχές Μαρτίου μία έρευνα που έγινε στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ έφερε στο φως πολύ δυσάρεστα για το περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία πορίσματα. Έπειτα από πειράματα σε 40 αρσενικούς βατράχους, βρέθηκε ότι η ατραζίνη έχει τη δυνατότητα να διαταράξει την ορμονική τους λειτουργία, αλλάζοντάς τους το φύλλο μέχρι να ενηλικιωθούν. Αξιοσημείωτο είναι ότι η ποσότητα της ατραζίνης στην οποία εκτέθηκαν οι βάτραχοι ήταν 2,5 μικρογραμμάρια ανά λίτρο, δηλαδή κάτω από το ανώτερο επιτρεπτό όριο για το πόσιμο νερό στις ΗΠΑ, που είναι τα 3 μg/l. Μια δεύτερη έρευνα στις ΗΠΑ συνδέει το φυτοφάρμακο με γενετικές ανωμαλίες, πρόωρες γεννήσεις βρεφών και νεογέννητα με χαμηλότερο βάρος από το φυσιολογικό. Ύστερα από χρόνιες έρευνες σε αγροτική περιοχή της πολιτείας της Ουάσιγκτον, όπου γίνεται εκτεταμένη χρήση ατραζίνης, το Πανεπιστήμιο του Σιάτλ διαπίστωσε ότι σε 4.400 γεννήσεις εμφανίστηκαν πάνω από 800 περιπτώσει γαστρόσχισης, τη στιγμή που ο κανονικός ρυθμός εμφάνισης της συγκεκριμένης γενετικής ανωμαλίας είναι μια φορά στις 4.000 γεννήσεις.

Επιπλέον, πρέπει να επισημάνουμε, ότι από μελέτες που διενήργησαν Έλληνες επιστήμονες προέκυψε ότι η κοιλάδα του Άρδα έχει μεγαλύτερες πιθανότητες ρύπανσης επιφανειακών και υπόγειων νερών με υπολείμματα ζιζανιοκτόνων, εξαιτίας των ειδικών εδαφολογικών συνθηκών, αλλά και της γειτνίασής της με τη Βουλγαρία, καθώς έχουν εντοπισθεί και άλλα φυτοφάρμακα που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί ποτέ στη χώρα μας, αλλά πιθανόν μεταφέρονται από τις γειτονικές χώρες μέσω διασυνοριακής ρύπανσης. Το συμπέρασμα αυτό ενισχύεται και από το γεγονός ότι στην κοιλάδα του Άρδα έχουν ανιχνευθεί μεγαλύτερες συγκεντρώσεις ατραζίνης από ότι σε άλλες περιοχές της Ελλάδας. Οι έρευνες που έγιναν σε τέσσερις διαφορετικές περιοχές του Άρδα (Ρίζια, Πλάτη, Φυλάκιο, Κέραμος) για μια χρονική περίοδο από το 1999 έως το 2003, έδειξαν ότι η ατραζίνη έφτανε μέχρι και τα 5 μg/l, δηλαδή 50 φορές περισσότερο από το επιτρεπτό όριο.

Νεότερες έρευνες που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διετία 2007 – 2008 μετά την απαγόρευση της χρήσης ατραζίνης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, περιορισμένης κλίμακας – κάλυπταν μόνο την περιοχή του Ερυθροποτάμου (παραπόταμος του Έβρου) κι αφορούσαν μόνο τα επιφανειακά νερά έδειξαν χαμηλή ποσότητα ατραζίνης, κοντά στο όριο ανίχνευσης, χωρίς όμως να εξάγεται κανένα συμπέρασμα για τα υπόγεια νερά. Σαφή στοιχεία επίσης δεν υπάρχουν και για τις επιπτώσεις της ατραζίνης στον ανθρώπινο οργανισμό σε μικρές ποσότητες και για το πόσα χρόνια μπορεί να παραμείνει στο έδαφος ή στα υπόγεια νερά μιας περιοχής.

Ενόψει όλων των ανωτέρω και της σοβαρότητας του ζητήματος για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον

Ερωτώνται οι κ.κ. Υπουργοί

  1. Σε τι ενέργειες προτίθενται να προβούν προκειμένου να ξεκινήσει διαδικασία διάγνωσης της κατάστασης των υδάτων του ποταμού Άρδα και, εάν απαιτείται, διαδικασία απορρύπανσής τους.
  2. Εάν προτίθενται να αναλάβουν πρωτοβουλία συνεργασίας και με τις γείτονες χώρες προκειμένου να αποφευχθεί η ρύπανση από τη δική τους χρήση ανάλογων ουσιών.
  3. Εάν προτίθενται να συγκροτήσουν έναν έγκριτο φορέα με αντικείμενο τη μελέτη της ρύπανσης στην περιοχή και του σχεδιασμού ενεργειών πρόληψης ή απορρύπανσης ανάλογα με τις συνθήκες.

Ο Ερωτών Βουλευτής

Αλέξανδρος Δερμεντζόπουλος

Βουλευτής Έβρου