Ομιλία του Βουλευτή στην Συνδιάσκεψη για την Περιφερειακή Ανάπτυξη

Αθήνα, 5 Ιουνίου 2010

ΟΜΙΛΙΑ

του Βουλευτή Έβρου κ. Δερμεντζόπουλου Αλεξάνδρου στη Συνδιάσκεψη για την Περιφερειακή Ανάπτυξη.

Κυρίες και Κύριοι,

Μέσα στο ιδιαίτερα προβληματικό και δυσχερές εθνικό και οικονομικό περιβάλλον στο οποίο ζούμε αυτήν την περίοδο, αναδεικνύεται πιο ζωτικό και αναγκαίο από ποτέ το πολύπτυχο

  • της σύγκλισης,
  • της ενίσχυσης της περιφερειακής ανταγωνιστικότητας μέσω της τοπικής οικονομικής ανάπτυξης,
  • της τόνωσης της απασχόλησης και
  • της δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας στην Περιφέρεια.

Η αλήθεια είναι ότι τα πράγματα είναι πάρα πολύ δύσκολα. Η ελληνική περιφέρεια μαστίζεται από την αποβιομηχάνιση και την υψηλή ανεργία. Επιχειρήσεις είτε έχουν κλείσει οριστικά είτε μετακόμισαν σε χώρες χαμηλού κόστους εργασίας, ενώ με την ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας δημιουργήθηκε ισχυρό ρεύμα μετανάστευσης εργατικού δυναμικού στη χώρα μας έχοντας ως αποτέλεσμα την απώλεια χιλιάδων θέσεων εργασίας.

Ταυτόχρονα πρέπει να λάβουμε υπόψη και κάποιες άλλες παραμέτρους:

  • Η χώρα μας έχει υποχωρήσει στο διεθνή ανταγωνισμό με την εισαγωγή έτοιμων προϊόντων να ξεπερνά την ίδια παραγωγή.
  • Όλο το διεθνές οικονομικό περιβάλλον, οι κεφαλαιαγορές και οι χρηματαγορές, βρίσκονται σε βαθιά αναστάτωση.
  • Οι έλληνες επενδυτές επιχειρούν με έντονη ανασφάλεια και δισταγμό, καθώς και η προσδοκία κέρδους τους είναι περιορισμένη.
  • Η ιδιωτική κατανάλωση, η οποία τα τελευταία χρόνια ήταν και από τους βασικούς μοχλούς στήριξης της ανάπτυξης, έχει περιοριστεί ιδιαίτερα καθώς έχει περιοριστεί και η φθηνή τραπεζική χρηματοδότηση.
  • Επίσης τα πρόσφατα φορολογικά μέτρα, αλλά και η γενικότερη ψυχολογία λόγω της δύσκολης οικονομικής συγκυρίας αφαιρούν αγοραστική δύναμη από τους καταναλωτές, οι οποίοι περιορίζουν τις καταναλωτικές δαπάνες μηδενίζοντας μάλιστα τις ελαστικές δαπάνες (προϊόντα ένδυσης, προσωπικής φροντίδας κλπ).

Και ξεκινά ένας φαύλος κύκλος κλεισίματος επιχειρήσεων, μείωσης θέσεων απασχόλησης και παραγωγικών δυναμικών.

Με δυο λόγια ΥΦΕΣΗ.

Σε πρόσφατη δημοσκόπηση του ΕΒΕΘ που διενεργήθηκε τον Μάρτιο, το 40% των εμπορικών επιχειρήσεων της Β. Ελλάδος δήλωσε ότι θα απολύσει απασχολούμενο προσωπικό.

Κυρίες και Κύριοι,

Ολοκληρωμένη περιφερειακή πολιτική σημαίνει ότι το κράτος πρέπει να παρέμβει με ένα σύνολο μέτρων και όχι με αποσπασματικού χαρακτήρα αναπτυξιακά κίνητρα μόνο.

Αυτή τη συνταγή τη δοκιμάσαμε.

Με πενιχρά αποτελέσματα.

Η χάραξη της πολιτικής είναι και πρέπει να είναι ευθύνη της κεντρικής διοίκησης.

Όμως η αντιμετώπιση των επιμέρους περιφερειών θα πρέπει να αποκτήσει στοιχεία διαφοροποίησης για την καθεμία, προσδίδοντας διαφορετική, όσο είναι εφικτό, ταυτότητα και διαφορετικά χαρακτηριστικά, τα οποία η κάθε περιφέρεια μπορεί να προσδιορίσει και να αναπτύξει.

Με αυτόν τον τρόπο κάθε περιφέρεια ισόρροπα και ομοιόμορφα θα προγραμματίζει και θα επιτυγχάνει την εξέλιξη και την πρόοδό της.

Η ελληνική πρακτική όσον αφορά τα Περιφερειακά Επιχειρησιακά Προγράμματα ακολουθεί την εξής δομή.

Σε ότι αφορά τον προγραμματισμό βασικό ρόλο διατηρεί το Υπουργείο Οικονομίας.

Σε ότι αφορά τη διαχείριση, οι σχετικές αρμοδιότητες έχουν εκχωρηθεί σε ειδικές υπηρεσίες των περιφερειών, με σχετική «απόσταση» από την περιφερειακή διοίκηση και την τοπική αυτοδιοίκηση, προκειμένου να προστατεύονται από πελατειακές πρακτικές.

Στο πρώτο ΚΠΣ (1989 – 1993) η διαχείριση των 13 ΠΕΠ γινόταν τυπικά από τις Γραμματείες των νεοσύστατων περιφερειών, οι οποίες είχαν εκχωρήσει τη διαχείριση σε υπηρεσίες των Υπουργείων.

Κατά το δεύτερο ΚΠΣ (1994 – 1999) η Κυβέρνηση μετά από πίεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δημιούργησε τη Μονάδα Οργάνωσης της Διαχείρισης (ΜΟΔ Α.Ε.), στελέχη της οποίας ανέλαβαν τη διαχείριση των ΠΕΠ στο όνομα των περιφερειών.

Στο τρίτο ΚΠΣ (2000 – 2006) το έργο τη διαχείρισης πέρασε στις νέες Διαχειριστικές Αρχές, οι οποίες στελεχώθηκαν από τη ΜΟΔ και εντάχθηκαν στο οργανωτικό πλαίσιο των περιφερειών ως ειδικές υπηρεσίες υπό την καθοδήγηση της κεντρικής Διαχειριστικής Αρχής του Υπουργείου Οικονομίας.

Στην τρέχουσα προγραμματική περίοδο (2007 – 2013) δημιουργήθηκαν 5 νέες χωρικές ενότητες με συνέπεια ο αριθμός των ΠΕΠ να μειωθεί από 13 σε 5. Η διαχείριση των νέων ΠΕΠ εκχωρήθηκε στη νεοσύστατη Αρχή Συντονισμού του Υπουργείου Οικονομίας.

Διαπιστώνουμε ότι τίθεται ένα ζήτημα συγκεντρωτισμού της διαχείρισης από την κεντρική πολιτική εξουσία και ελλείμματος στη συμμετοχή των περιφερειακών ή τοπικών διοικήσεων, το οποίο πρέπει να εξεταστεί καθώς είναι αυτονόητο ότι η συμμετοχή των τοπικών δρώντων έχει μόνο να προσθέσει στη διαδικασία.

Ο Υπουργός Εσωτερικών ενόψει του σχεδίου του Καλλικράτη δεν έχει αποσαφηνίσει τις προθέσεις του για τη σχέση ανάμεσα στις νέες περιφερειακές αυτοδιοικήσεις και την περιφερειακή πολιτική.

Και αυτή είναι άλλη μια από τις αδυναμίες του ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ.

Κυρίες και Κύριοι,

Η Περιφερειακή Πολιτική πρέπει να έχει σαφείς άξονες και προσανατολισμούς. Που είναι

  • η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας με τη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, την προώθηση της επιχειρηματικότητας και την ενίσχυση της εξωστρέφειας των επιχειρήσεων.
  • η βελτίωση των υποδομών ενέργειας, ύδρευσης, μεταφορών και την αναβάθμιση των κοινωνικών υποδομών
  • η προστασία του περιβάλλοντος
  • η ανάπτυξη και ο εκσυγχρονισμός των συστημάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, των στρατηγικών δια βίου μάθησης, η ενίσχυση της απασχόλησης και η προώθηση της ισότητας πρόσβασης στην αγορά εργασίας
  • η βελτίωση του θεσμικού πλαισίου και της διοικητικής ικανότητας σε όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης και η ενίσχυση διασυνοριακής, διακρατικής και διαπεριφερειακής συνεργασίας.

Κυρίες και Κύριοι,

Η πρόκληση που αντιμετωπίζουμε είναι η ικανότητα της χώρας και των περιφερειών μας μέσα σε αυτή τη δύσκολη οικονομική συγκυρία να διατυπώσουμε εναλλακτικές αποτελεσματικές και βιώσιμες περιφερειακές αναπτυξιακές στρατηγικές, που θα διασφαλίσουν για το μέλλον την πρόοδο και την ευημερία και όχι την οπισθοδρόμηση και την αβεβαιότητα.

Ήδη παράγοντες όπως

  • το νέο περιβάλλον της παγκοσμιοποίησης,
  • η στενή διασύνδεση και η εντεινόμενη συνέργεια δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με νέες μορφές συνεργασίας και εταιρικά σχήματα και
  • οι νέες μορφές χωρικής διακυβέρνησης

έχουν θέσει τις βάσεις και έχουν διαμορφώσει τις συνθήκες για τις σχετικές αλλαγές.

Αυτούς τους παράγοντες οφείλουμε αφενός μεν να τους λάβουμε σοβαρά υπόψη και αφετέρου με τους κατάλληλους χειρισμούς να τους μεταλλάξουμε από μειονεκτήματα, όπου υπάρχουν, σε πλεονεκτήματα και σε εφαλτήριο ανάπτυξης.

Η περιφερειακή πολιτική είναι μια βαθιά πολιτική διαδικασία επιλογών, μια διαδικασία πρωτοπορίας και όχι απλά μια πελατειακή διαχείριση του αναπτυξιακού σχεδιασμού, και ως τέτοια πρέπει να την αντιμετωπίσουμε.