Ομιλία για το Χωροταξικό Σχεδιασμό

Ομιλία στην επιτροπή για το σχέδιο του "Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης"

Ξεκινώντας θα πρέπει να χαιρετίσουμε την κατάθεση προς ‘Εγκριση του Γενικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού και Αειφόρου Ανάπτυξης.

Ενός σοβαρού και δύσκολου εγχειρήματος. Που αποτελεί τη μεγαλύτερη ίσως των μεταρρυθμίσεων που επιχειρεί αυτή η Κυβέρνηση. Και την επιχειρεί με την υπευθυνότητα που της αρμόζει.

Επιτέλους αποκτά και η χώρα μας ένα ολοκληρωμένο Χωροταξικό σχέδιο. Με όλα τα θετικά που έχει η ύπαρξη του και που προσδοκούμε. Και με την εμπειρία των αρνητικών που είχε η έλλειψη του τα προηγούμενα χρόνια και τα πληρώσαμε.

Αυτό που χαρακτηρίζεται δε εξαιρετικά θετικό και ενδεικτικό του τρόπου με τον οποίο αντιμετωπίζει το ΥΠΕΧΩΔΕ την συναινετική έγκριση του Χωροταξικού, είναι οι επανειλλημένες δηλώσεις του Υπουργού για κατάθεση κάθε εποικοδομητικής πρότασης και παρατήρησης κατά τη διάρκεια της Επιτροπής και επανεξέταση των θεμάτων που θα τεθούν.

Με δεδομένη αυτή την πρόθεση της ηγεσίας του ΥΠΕΧΩΔΕ, θα αναφερθώ στο άρθρο που αφορά τις εξορυκτικές δραστηριότητες.

Στο άρθρο 7, παρ. Β Βιομηχανία ( εξόρυξη – μεταποίηση ) αρχική εκτίμησή μου υπήρξε ότι διανοίγονται « παράθυρα » για την εγκατάσταση και ενεργοποίηση στην Θράκη ιδιωτικών επιχειρήσεων εξόρυξης χρυσού από τα υπάρχοντα κοιτάσματα, που χαρακτηρίζονται από μικρή περιεκτικότητα χρυσού και εξαιτίας αυτού με μοναδική διατιθέμενη μεταλλουργική διεργασία την κυάνωση. Οι αιτίες αυτής της προσέγγισης προερχόταν από την παράγραφο που αναφέρεται στις κατευθύνσεις και λέει:

«εξασφάλιση των θεμελιωδών προϋποθέσεων για την λειτουργία εξορυκτικών δραστηριοτήτων και κυρίως της δυνατότητας χωροθέτησης μονάδων μεταποίησης για καθετοποίηση της παραγωγής στους χώρους εξόρυξης»

η οποία αδιακρίτως αναφερόταν σε όλα τα ορυκτά και μεθόδους εξόρυξης, δίχως να συνοδευόταν από σαφείς αποκλεισμούς για τις περιπτώσεις που το περιβάλλον και η αειφορία της περιοχής κινδυνεύουν με υποβάθμιση και ανεπανόρθωτες βλάβες και βέβαια χωρίς ρητή απαγόρευση της χρήσης κυανίου στις μεταλλευτικές δραστηριότητες.

Οι τυχόν επιφυλάξεις για τις παραπάνω ανησυχίες μου για τους στόχους της παραπάνω διατύπωσης, αποσαφηνίστηκαν με την προσθήκη και της Θράκης δίπλα στην Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία (και μάλιστα παρεισέφρυσε την τελευταία στιγμή, στο τελικό κείμενο του Νομοσχεδίου ) έτσι ώστε η τελική μορφή να διατυπωθεί ως:

«Διατήρηση της εξορυκτικής δραστηριότητας στις υφιστάμενες περιοχές εκμετάλλευσης και διασφάλιση της δυνατότητας επέκτασης σε περιοχές όπου εντοπίζονται νέα κοιτάσματα ή νέα ορυκτά, με τήρηση των όρων προστασίας του περιβάλλοντος και των προϋποθέσεων λειτουργίας των γειτονικών δραστηριοτήτων. Πρόκειται για ορυκτούς πόρους που καλύπτουν εγχώριες ανάγκες ή απευθύνονται σε διεθνείς αγορές όπως ....ο χρυσός στην Κεντρική και Ανατολική Μακεδονία και Θράκη».

Η διάταξη αυτή βρίσκεται σε ευθεία αντιπαράθεση με την επεκφρασθείσα βούληση των κατοίκων της περιοχής, οι οποίοι μέσα από αποφάσεις και ανακοινώσεις των αιρετών τους συμβουλίων , δηλώσεις των εκπροσώπων των κομμάτων και της Δημοτικής – Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης, επιστημονικά συνέδρια και ημερίδες, πορείες, διαδηλώσεις, και συλλαλητήρια, όλων ανεξαιρέτως των πολιτικών, κοινωνικών, επιστημονικών, θρησκευτικών και εργασιακών, χώρων και φορέων, κατηγορηματικά έχουν ταχθεί ενάντια στην εξόρυξη χρυσού, υποστηρίζοντας μία ήπια και οικολογικά συμβατή μορφή ανάπτυξης για την περιοχή.

Οι λόγοι της παραπάνω επιλογής και στάσης της τοπικής κοινωνίας συνοψίζονται επιγραμματικά στα παρακάτω επιχειρήματα:

  • Η χρήση κυανίου για την απόληψη χρυσού από τα πετρώματα ενέχει επικινδυνότητα για καταστροφικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και μάλιστα σε τεράστιες επιφανειακές εκτάσεις.
  • Τα απόβλητα της ανοικτής χημικής μεταλλευτικής διεργασίας, που θα ακολουθηθεί, θεωρούνται χειρότερα από τα πυρηνικά κατάλοιπα.
  • Παράλληλες δυσμενείς επιδράσεις στο περιβάλλον που αναμένονται, είναι η υπερκατανάλωση υδάτινων πόρων εις βάρος άλλων παραγωγικών δραστηριοτήτων της περιοχής, η δημιουργία όξινης απορροής και αέριας ρύπανσης εξαιτίας της θειούχας σύστασης των πετρωμάτων, η ολοκληρωτική καταστροφή της αισθητικής του τοπίου από τις λίμνες τελμάτων που θα αντικαταστήσουν το φυσικό περιβάλλον.
  • Τα οφέλη που θα προκύψουν στην Οικονομία τόσο σε τοπικό όσο και σε εθνικό επίπεδο, προβλέπονται από έναν απαρχαιωμένο μεταλλευτικό Κώδικα (που σε κάθε περίπτωση χρήζει αναθεώρησης με στόχο την βελτιστοποίηση του δημοσίου συμφέροντος), είναι ελάχιστα και ανάξια αναφοράς. Περιορίζονται σε ελάχιστες οι θέσεις εργασίας με υψηλό βαθμό επικινδυνότητας και αυτές με ημερομηνία λήξης.
  • Καταστρέφεται μια περιοχή υψηλού φυσικού κάλλους και εκμηδενίζεται η τουριστική προοπτική του Νομού, ανατρέποντας πλήρως τον σχεδιασμό της Τουριστικής του Ανάπτυξης.
  • Η ύπαρξη των χρυσοφόρων κοιτασμάτων στην Θράκη & Ανατολική Μακεδονία, είναι γνωστή από την Αρχαιότητα, όπως και η τότε εκμετάλλευση τους, με μεθόδους που σύμφωνα με την σημερινή ορολογία θα χαρακτηριζόταν οικολογικές.
  • Κατά συνέπεια ο χρυσός μπορεί να παραμένει ασφαλής στο υπέδαφος της Θρακικής γης, μέχρι να αποκτηθεί ικανή τεχνογνωσία εξόρυξης του, η οποία δεν θα προκαλεί μη αναστρέψιμες περιβαλλοντικές καταστροφές.
  • Εφόσον η αειφόρος ανάπτυξη αποτελεί πλέον εθνική επιταγή (Γενικό Χωροταξικό Πλαίσιο), αλλά και ευρωπαϊκή δέσμευση, η εξόρυξη του χρυσού με τις διατεθειμένες τεχνικές μεθόδους, θα πρέπει να αποκλεισθεί γιατί και την αντιστρατεύεται και την υπονομεύει.
  • Η οποιοδήποτε παραπομπή του θέματος στο Ειδικό Χωροταξικό δεν διασφαλίζει τον αποκλεισμό αυτού του είδους των «επενδυτικών» δραστηριοτήτων. Το θέμα πρέπει να διευκρινιστεί και να αντιμετωπιστεί στην «πηγή». Στο Γενικό Χωροταξικό.

Κατά συνέπεια κρίνεται κρίσιμο και απόλυτα αναγκαίο για την αειφόρο και βιώσιμη ανάπτυξη της περιοχής, η απαλοιφή της Θράκης από τις περιοχές εξόρυξης χρυσού και ταυτόχρονα η προσθήκη στις εξορυκτικές δραστηριότητες της φράσης « αποκλείονται όλες οι μεταλλευτικές δραστηριότητες που χρησιμοποιούν το κυάνιο ως μέσο απόληψης του ορυκτού από τα πετρώματα».

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας γνωρίσω ότι για τα παραπάνω υπάρχει ταύτιση απόψεων και θέσης της συντριπτικής πλειοψηφίας των κατοίκων και των φορέων του Νομού και σας ζητώ να προχωρήσετε στην προτεινόμενη διόρθωση.

Σας ευχαριστώ.