Κοινοτική Οδηγία 2001/97/ΕΚ "Ξέπλυμα χρήματος"

Προσαρμογή της Ελληνικής Νομοθεσίας στην Οδηγία 2001/97/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου για την πρόληψη της χρησιμοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος με σκοπό τη νομιμοποίηση εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες και άλλες διατάξεις

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Η νομιμοποίηση κεφαλαίων εγκληματικής προέλευσης και το οικονομικό έγκλημα συνεχίζουν να αυξάνονται τα τελευταία χρόνια, εκμεταλλευόμενα τις δυνατότητες που παρέχονται από την παγκοσμιοποίηση των οικονομικών αγορών κι αποτελούν μια άμεση απειλή για την σταθερότητα της παγκόσμιας οικονομίας αλλά και για την ασφάλεια των δημοκρατικών μας κοινωνιών.

Η χρηματοδότηση της τρομοκρατίας στηρίζεται σε εξαιρετικά διαφοροποιημένα συστήματα, κάποια εκ των οποίων ενισχύονται από την νόμιμη οικονομία και τις δυνατότητες που προσφέρονται στα πλαίσια της ελεύθερης αγοράς.

Χωρίς την σφαιρική και συντονισμένη δράση των κρατών, οι αρχές και οι υπηρεσίες που είναι επιφορτισμένες με την πρόληψη και την καταστολή δε θα μπορέσουν να καταπολεμήσουν ποτέ τόσο αποτελεσματικά εκείνους τους οποίους καταδιώκουν.

Στη μάχη κατά της νομιμοποίησης εσόδων προερχόμενων από εγκληματικές δραστηριότητες και της εκμετάλλευσης του οικονομικού συστήματος από εγκληματικά δίκτυα, η Ευρώπη προσπαθεί να αντιδράσει κι αντιδρά άμεσα κι αποφασιστικά, στηρίζοντας βέβαια την αποτελεσματικότητα της δράσης της και στην συνειδητοποίηση και την υποστήριξη του συνόλου των αναπτυγμένων χωρών. Η εμμονή των νομικών μηχανισμών που διαφυλάσσουν την αδιαφάνεια των οικονομικών συναλλαγών, η χρήση των “μαύρων τρυπών” του διεθνούς οικονομικού συστήματος, οι ελλείψεις της συνεργασίας μεταξύ των Κρατών μελών της ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν μπορούν πλέον να γίνονται ανεκτές.

Έτσι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν έχει μείνει αδρανής, καθώς έχει ενεργοποιήσει την οδηγία κατά της νομιμοποίησης εσόδων προερχόμενων από εγκληματικές δραστηριότητες και έχει εργαστεί σταθερά για την ενίσχυση της αστυνομικής και νομικής Ευρώπης, που όμως παραμένει πίσω, σε σχέση με την οικονομική και νομισματική Ευρώπη.

Η πρόσφατη πολιτική συμφωνία για το ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης, θα επιτρέψει επίσης να αυξήσει την αποτελεσματικότητα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας και του οικονομικού εγκλήματος, υπό την προϋπόθεση γρήγορης εφαρμογής.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι

Σε ένα διευρυμένο πλαίσιο, η Ομάδα οικονομικής δράσης για τη νομιμοποίηση κεφαλαίων προερχόμενων από εγκληματικές δραστηριότητες, βελτίωσε τις αναλύσεις του φαινομένου και καθόρισε τα κριτήρια που επιτρέπουν την αναγνώριση των χωρών και των περιοχών που δε συνεργάζονται ή των κενών στις διατάξεις των συνεργαζόμενων χωρών.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η Κυβέρνηση προχωρά στην εξέλιξη και στον εκσυγχρονισμό της ελληνικής έννομης τάξης σε αυτό το πεδίο, με την κατάθεση αυτού του σχεδίου νόμου, με σεβασμό πάντα στις διατάξεις του Συντάγματος, της Ευρωπαϊκής Σύμβασης για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου και των θεμελιωδών ελευθεριών, που προβλέπονται στην Συνθήκη για την ίδρυση της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, την ελεύθερη δηλαδή κυκλοφορία των κεφαλαίων και την ελεύθερη παροχή χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.

Στα παλιότερα κείμενα της Ευρωπαϊκής Ένωσης υπήρχαν προβλέψεις για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων μόνον από αδικήματα σχετικά με τα ναρκωτικά. Κατά τα τελευταία χρόνια υπήρξε τάση προς έναν πολύ ευρύτερο ορισμό της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες που βασίζεται σε ένα ευρύτερο φάσμα βασικών ή υποκειμένων αδικημάτων, πράγμα που αντανακλάται π.χ. στην αναθεώρηση, κατά το 1996, των 40 συστάσεων της ομάδας διεθνούς χρηματοοικονομικής δράσης (FATF), κορυφαίου διεθνούς φορέα που ασχολείται με την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες. Ένα ευρύτερο φάσμα βασικών αδικημάτων διευκολύνει την ενημέρωση για τις ύποπτες συναλλαγές και τη διεθνή συνεργασία στον τομέα αυτό.

Στην κοινή δράση μιας απόφασης πλαισίου (98/699/ΔΕΥ), της 3ης Σεπτεμβρίου 1998, η οποία θεσπίστηκε από το Συμβούλιο για το ξέπλυμα χρήματος, τον προσδιορισμό, τον εντοπισμό, τη δέσμευση, την κατάσχεση και τη δήμευση των οργάνων και των προϊόντων του εγκλήματος, τα κράτη μέλη συμφώνησαν να θεωρούν όλα τα σοβαρά εγκλήματα, όπως ορίζονται στην κοινή δράση, ως βασικά αδικήματα, σε συνάρτηση με το αξιόποινο της νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι.

Συνεπές στις επιταγές των καιρών, το νομοσχέδιο που συζητούμε, επανακαθορίζει, διευρύνει και αποσαφηνίζει το περιεχόμενο του όρου «εγκληματικές δραστηριότητες». Με τον τρόπο αυτό περιορίζονται οι «μαύρες τρύπες» και τα κενά που υπήρχαν και επέτρεπαν στους ενδιαφερόμενους να τα εκμεταλλευτούν και διασφαλίζονται πληρέστερες δικλείδες ασφάλειας, τάξης και δικαιοσύνης.

Η Κυβέρνηση αυτή έχει καταστήσει σαφές από την πρώτη μέρα της ανάληψης της νέας διακυβέρνησης ότι βασικές αρχές της πολιτικής της είναι η διαφάνεια, η αμεροληψία και η ανεξαρτησία. άφοβα και θαρραλέα προσπαθούμε να γκρεμίσουμε κάθε τοίχο κατεστημένου συμφέροντος. Σε αυτή τη λογική κινείται και η αντικατάσταση της Επιτροπής που προβλεπόταν στο άρθρο 7 του προηγούμενου νόμου, από μια Ανεξάρτητη Διοικητική Αρχή, η οποία θα απαρτίζεται από εκπροσώπους όλων των φορέων που κρίνονται αναγκαίοι για την καταπολέμηση της νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες. Δίνουμε στην Επιτροπή αυτή τη νομική φύση της Ανεξάρτητης Διοικητικής Αρχής προκειμένου να διασφαλίσουμε για τα μέλη της, προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία, να αποκλείσουμε τη δυνατότητα ελέγχου ή επιρροής του έργου τους.

Επιπλέον της παρέχουμε όλη την υλική υποστήριξη και τα μέσα για να ανταπεξέλθει στο δύσκολο έργο της. Η ουσιαστική αναβάθμιση κρίνεται απαραίτητη, κατά την ομολογία και του ιδίου του νυν Προέδρου στη συνεδρίαση της αρμόδιας Επιτροπής, ότι το μέχρι σήμερα επιτελούμενο έργο πραγματοποιείται με τα προσωπικά laptops και τις ιδιωτικές συνδέσεις Internet των μελών της Αρχής.

Με το παρόν, λοιπόν Νομοσχέδιο και τις ρυθμίσεις, καθίσταται σαφής η σοβαρότητα του θέματος αλλά και η επιθυμία και η αποφασιστικότητα της Κυβέρνησης να επιφέρει λύσεις.

Εδώ πρέπει να τονίσω βέβαια, η πρωτοβουλία αυτή δεν έχει καμία σχέση με την αλόγιστη δημιουργία από τις προηγούμενες Κυβερνήσεις Ανεξάρτητων Αρχών, προκειμένου να αναζητήσουν και να δημιουργήσουν άλλοθι, με την έννοια της μετατόπισης ευθυνών σε όργανα που δεν έχουν πολιτική νομιμοποίηση.

Αυτή η Κυβέρνηση δε στρουθοκαμηλίζει.

Αναλαμβάνει τις ευθύνες της, θέλει και θα πετύχει τους στόχους της.

Έτσι σε αυτόν τον αγώνα για την αποκατάσταση της δικαιοσύνης, με σαφή διάταξη του νομοσχεδίου, το Υπουργείο Οικονομίας και Οικονομικών ορίζεται ως κεντρική συντονιστική αρχή, με αρμοδιότητες παρακολούθησης, αξιολόγησης και εκπροσώπησης όλων των δράσεων.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Καθημερινά αυτή η Κυβέρνηση δέχεται επιθέσεις.

Επιθέσεις για τις πρωτοβουλίες, για τις αποφάσεις, για τις δράσεις της.

Η κριτική είναι καλή, γόνιμη, όταν όμως είναι δίκαιη.

Το έργο που επιτελείται, διαψεύδει όλους τους επικριτές.

Οι προθέσεις μας είναι ξεκάθαρες. Η προστασία των πολιτών μας, η πάταξη της διαφθοράς, της αδικίας και της εγκληματικότητας είναι η πρώτη μας προτεραιότητα.

Αυτό το σχέδιο νόμου επιτελεί ακριβώς αυτό το ρόλο.

Για αυτό και το υπερψηφίζω.